Termin FASD – spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych (Fetal Alcohol Spectrum Disorder) określa zespół zaburzeń występujących u dzieci, których matki spożywały alkohol etylowy w czasie ciąży. Alkohol etylowy działając na płód powoduje uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, powstanie charakterystycznych cech dysmorfii twarzy oraz ograniczenie wzrastania.

Uszkodzenie mózgu obserwowane w FASD może objawiać się małogłowiem lub strukturalnymi wadami takimi jak agenezja lub hipoplazja ciała modzelowatego. Najczęściej jednak zmiany nie są widoczne w badaniach obrazowych, a pacjenci doświadczają różnego rodzaju trudności poznawczych (z nauką) i emocjonalnych. 

Rozpoznanie

Rozpoznanie FASD wymaga zaangażowania interdyscyplinarnego zespołu obejmującego co najmniej lekarza i psychologa. W ramach diagnostyki wykonywane jest badanie dysmorfii oraz diagnoza neuropsychologiczna wzbogacona, w zależności od potrzeb o diagnozę neurologopedyczną i psychiatryczną.

Diagnostyka i leczenie

Utworzeniew 2012 r.  Centrum Kompleksowej Diagnostyki i Terapii Dzieci z FASD przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika było próbą rozwiązania współcześnie ważnego problemu społecznego jakim jest FASD. Początkowo Centrum działało w ramach oddziałów pediatrii i neurologii, gdzie pacjenci mogli liczyć na diagnostyką w ramach hospitalizacji. Oferta diagnozy w ramach 2-dniowego pobytu w szpitalu jest dalej proponowana pacjentom z całej polski. Od 2021 r. Szpital realizuje program systemowego wsparcia dla dzieci z FASD i ich rodzin finansowany ze środków Województwa Małopolskiego. W ramach programu pacjenci z województwa małopolskiego otrzymują możliwość szybkiej diagnostyki ambulatoryjnej oraz dostęp do zróżnicowanych działań terapeutycznych obejmujących: trening poznawczy, terapię psychologiczną, trening umiejętności społecznych, wczesne wsparcie rozwoju oraz dogoterapię. Opiekunowie mogą liczyć na grupę wsparcia. 

Wszystkie dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi (z podejrzeniem zespołu FASD) w wieku od 0 do 18 lat mogą skorzystać z pomocy Centrum Kompleksowej Diagnostyki i Terapii Dzieci z FASD przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika.

-------------------------------- 

Rejestracja do Centrum FASD w Krakowie odbywa się wyłącznie pod numerami telefonu:

• Dla pacjentów z Małopolski:

726 866 001 (pn-pt, 8-14)

Pacjenci z Małopolski mogą skorzystać ze świadczeń w ramach projektu "Tworzenie systemowego wsparcia i terapii dla dzieci z płodowym zespołem alkoholowym (fetal alcohol syndrome - FAS) oraz dla ich rodzin i opiekunów"

• Dla pacjentów spoza Małopolski:

12 61 98 633 (pn, śr, pt, 8-14)

Dodatkowe informacje:

1. Skierowanie nie jest wymagane

2. Na wizytę należy zabrać ze sobą: 

- książeczkę zdrowia dziecka
- opinie psychologiczne/ wyniki badań psychologicznych - aktualne i archiwalne (jeśli dziecko było wcześniej diagnozowane psychologicznie)
- dokumentację medyczną z pobytów w szpitalu, wizyt ambulatoryjnych, w szczególności wyniki konsultacji neurologicznych, badań obrazowych centralnego systemu nerwowego (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa)
- zdjęcia dziecka z wcześniejszego okresu życia, jeśli pacjent ma powyżej 14 lat.